Araç İçi Kamera (Dashcam) Kullanmak Yasal mı? Görüntüyü Paylaşmanın Sınırı, Ticari Araçlarda Kamera Zorunluluğu ve KVKK

Kısa cevap: yasal. Özel aracınıza yolu kaydeden bir kamera takmanızı yasaklayan bir hüküm yok. 3 Temmuz 2026 tarihli ve 33299 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği değişikliği, ön cama monte edilen araç kamerasını belirli bir yüksekliği aşmamak kaydıyla görüşü engelleyici unsur saymayarak bu tartışmayı da kapattı. Asıl mesele kameranın kendisi değil, kaydın sonrasında ne yaptığınız. Kendi aracınızda kendi güvenliğiniz için tuttuğunuz bir kayıt, üçüncü kişilere verilmediği ve güvenliği sağlandığı sürece 6698 sayılı Kanun'un 28. maddesindeki kişisel faaliyet istisnası içinde kalabilir. Görüntüyü sosyal medyaya koyduğunuz, bir gruba attığınız ya da ticari bir amaçla kullandığınız anda istisna düşer; karşınıza hem KVKK çıkar hem Türk Ceza Kanunu. Ticari araçlarda tablo zaten farklı, orada kamera bir tercih değil, mevzuatın teçhizat listesinde yer alan bir zorunluluk.

Trafik tarafındaki yeni çerçeveyi bilmek işe yarıyor. Aynı değişiklik Yönetmeliğe sürücü görüş alanı tanımını ekledi: sürücü koltuğu dikey ve en yüksek sürüş konumundayken sürücünün ön cam, ön yan camlar ve dış aynalar aracılığıyla yolu, trafiği ve çevresini doğrudan veya dolaylı görebildiği alan. Bu alanı kapatan aksesuarlar yasak; ön cama monte edilen araç kamerası ile telefon tutucusu ise direksiyon simidi ya da gösterge panelinin üst seviyesinden beş santimetreyi aşmadığı sürece istisna sayılıyor. İkinci kural sürüş anına ilişkin. Seyir halinde, izleme ve kullanma sahasında kalan cihazlarda video veya televizyon yayını izlemek yasaklandı; navigasyon, park destek sistemleri ve araç kameraları bu yasağın dışında tutuldu. Mevzuata uymayan görüntü cihazı bulundurmanın karşılığı 2918 sayılı Kanun'un 72. maddesinde ve 7574 sayılı Kanunla belirlenen tutar 21.000 TL, üstelik bu rakam her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor. Pratik çıkarım sade: kamerayı ön camın ortasına değil, iç dikiz aynasının arkasına takın.

Peki kamera hukuken neyi kaydediyor? Yolu çeken bir cihaz sadece asfalt görüntülemiyor. Önünüzdeki aracın plakası, kaldırımdaki yayanın yüzü, araca binen kişinin sesi, kaydın tarihi, saati ve çoğu modelde konum bilgisi aynı dosyanın içinde duruyor. Bunların tamamı kişisel veri. 28. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi, gerçek kişilerin tamamen kendisiyle veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetler kapsamında yaptığı işlemeyi Kanun'un dışında tutuyor, ama iki şarta bağlıyor: veriler üçüncü kişilere verilmeyecek ve veri güvenliğine ilişkin yükümlülüklere uyulacak. Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın 11 Aralık 2014 tarihli Ryneš kararı (C-212/13) bu sınırı erken çizmişti. Evinin girişine kamera kuran kişi kamuya açık sokağı da görüntülediği için faaliyeti kişisel ya da ev içi faaliyet sayılmadı. Araç kamerası daha da kırılgan bir yerde duruyor, çünkü çektiği alanın tamamı kamuya açık.

En sık yapılan hata kaydı yaymak. Bakın nasıl kaza yaptı başlığıyla yüklenen bir video, görüntüdeki kişinin yüzü ve aracın plakası kapatılmadığında kişisel veri yayımına dönüşüyor. Türk Ceza Kanunu'nun 134. maddesi özel hayatın gizliliğini ihlal edene bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörüyor ve ihlal görüntü ya da seslerin kayda alınması suretiyle gerçekleşmişse ceza bir kat artırılıyor; kaydın ifşası aynı maddenin ikinci fıkrasında iki yıldan beş yıla kadar hapisle karşılanıyor. Kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek ise 136. maddede iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına bağlanmış. Buna karşılık yolda tesadüfen kaydettiğiniz bir suçun görüntüsünü kolluğa teslim etmek aynı kefede değil; orada muhatap tek ve amaç belli. Çizgi şurada duruyor: delili yetkili makama vermek başka, aynı görüntüyü herkese açık bir hesapta yayımlamak başka. Öndeki sürücüyü hedef alıp peşine takılarak kayıt biriktirmek de kazara kaydın tamamen dışında kalır.

2026'da bu alana yeni bir yasak eklendi ve internette yanlış anlatılıyor. 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 27 Şubat 2026'da yürürlüğe girdi ve 2918 sayılı Kanun'a Ek Madde 20'yi getirdi. Madde; Kanun'un idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymayı ve övmeyi yasaklıyor, uymayana 25.000 TL idari para cezası veriyor. Dikkat edilmesi gereken kelime özendirme. Makas atan bir sürücüyü şikayet amacıyla paylaşmakla aynı görüntüyü kahramanlık hikayesi gibi sunmak farklı şeyler, hüküm ikincisini hedefliyor. Asıl risk başka yerde: kendi ihlalinizi kendi kameranızla kaydedip yayımlamak, hem bu maddeyi hem de ihlalin kendisini ispatlayan bir delil üretir.

Kaza anında kameranın işe yarayıp yaramayacağı sorusunun cevabı şartlı evet. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesi belge kavramını kağıtla sınırlamıyor; uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli film, görüntü veya ses kaydı ile elektronik ortamdaki veriler de belge sayılıyor. Araç içi kamera görüntüleri kusur oranlarının belirlenmesinde ve ceza yargılamalarında fiilen kullanılıyor. Belirleyici olan kaydın hukuka uygun elde edilip edilmediği. Sürekli çalışan ve yolu kaydeden bir kamera ile belirli bir kişiyi hedefleyerek gizlice kurulmuş bir düzenek arasındaki fark tam burada ortaya çıkıyor. İlkinin amacı güvenlik ve ispat, ikincisinin amacı takip. İkinci gruptaki görüntü mahkemede işinize yaramadığı gibi aleyhinize suç isnadı da doğurabilir.

Ticari araçlarda kamera artık isteğe bağlı değil. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne 29 Kasım 2024 tarihli ve 32737 sayılı Resmî Gazete ile eklenen Ek Madde 4, 1 sayılı Cetvel'in araçlarda bulundurulacak teçhizat bölümünde taksi ve taksi dolmuş cinsi taşıtlar için öngörülen araç takip sistemi, kamera sistemi ile görüntü kayıt cihazı ve acil durum butonu şartının, ulaşım koordinasyon merkezleri veya il trafik komisyonları tarafından bu taşıtların tamamında ya da belirlenenlerinde zorunlu tutulabileceğini düzenliyor. İçişleri Bakanlığı ülke genelinde uygulanmak üzere karar alabiliyor. Montajın şartlara uygunluğunu gösteren belge taşıtın tescil kayıtlarına işleniyor, bir sureti denetimde ibraz edilmek üzere araçta tutuluyor ve cihazların düzgün çalışıp çalışmadığı belirli periyotlarda kontrol ediliyor. Kamerayı takmış olmak yetmiyor yani, belgesi ve çalışır olması da aranıyor.

Cetveldeki teknik tarif, bir taksiciyi doğrudan veri sorumlusu haline getirecek kadar ayrıntılı. Kamera sistemi ile görüntü kayıt cihazı; sürücü koltuğu da dahil taşıtın içini ve gidiş istikametindeki yol kesimini gösterecek şekilde, taşıtın faaliyette olduğu süre içinde ve en az bir ay süreyle kayıt yapacak. Bu kayıtlar genel güvenlik, trafik güvenliği ve kamu düzeninin sağlanmasına yönelik olarak İçişleri Bakanlığının erişimine hazır bulunduruluyor; kayıtların ne kadarının hangi şartlarda bir IP adresine kopyalanacağına ise mahallin taşıma şartları gözetilerek ulaşım koordinasyon merkezleri karar verebiliyor. Buradan çıkan sonuç net: aracın sahibi ya da işletmecisi, yolcularının ve şoförünün görüntüsünü işleyen veri sorumlusudur. Mevzuattaki en az bir ay ifadesi bir alt sınırdır, üst sınır değil. Kaydı altı ay bekletmek için elinizde yazılı bir gerekçe yoksa ölçülülük ilkesi karşısında savunmasız kalırsınız. Kameranın varlığını bildiren aydınlatma da yolcunun binerken görebileceği bir yerde olmalı.

Taksi içi kameraya yöneltilen itirazlar yargıda da denendi. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, bölge idare mahkemeleri arasındaki aykırılığın giderilmesi istemiyle önüne gelen dosyada 25 Şubat 2022'de karar verdi. İzmir Bölge İdare Mahkemesi UKOME kararını iptal etmiş, Ankara Bölge İdare Mahkemesi ise hukuka uygun bulmuştu. Kurul, kamusal alan niteliği taşıdığı kuşkusuz olan ticari taksi türü araçların iç kısmının ses ve görüntü kaydı yapabilen kamera sistemiyle izlenmesinin özel hayatın gizliliğini ihlal ettiğinden söz edilmesine hukuken olanak bulunmadığına hükmetti. Karar oy çokluğuyla çıktı, yani tartışma kapanmış sayılmaz. Bir noktayı da karıştırmamak gerekiyor. İdari düzenlemenin hukuka uygun bulunması, o kamerayı işleten esnafın KVKK yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor. Zorunluluk, işlemenin hukuki sebebini kolaylaştırır; aydınlatmayı, saklama süresini, erişim yetkisini ve güvenliği sizin yerinize halletmez.

Sahadaki en pahalı hata mikrofonda saklı. Piyasadaki araç kameralarının önemli bölümü mikrofonlu geliyor ve varsayılan ayarı açık. Kurul'un 12 Mart 2020 tarihli ve 2020/212 sayılı kararı, ses kaydını görüntü kaydına kıyasla çok daha müdahaleci bir yöntem sayıyor ve güvenlik amacına yalnızca görüntüyle ulaşılabiliyorsa ses kaydının ölçülülük ilkesine aykırı düşeceğini söylüyor. 30 Kasım 2023 tarihli ve 2023/2007 sayılı kararda ise şoför olarak çalışan bir kişi, işyerinde hem görüntü hem ses kaydı alındığını ancak bir yargılama sırasında öğrenmişti. Kurul, ses kaydı bakımından Kanun'un 5. maddesinde bir hukuki sebep bulunmadığını tespit etti; 12. maddedeki yükümlülüklerin ihlali nedeniyle 125.000 TL idari para cezası uyguladı ve hukuka aykırı işlenen ses verilerinin imha edilerek sonucun bildirilmesi talimatını verdi. Araç kamerası kurarken yapılacak ilk ayar bu kadar basit.

Filo işleten şirketler için ayrı bir başlık var: sürücüye dönük kameralar. Yorgunluk ve dikkat dağınıklığı tespiti yapan sistemler kabindeki kişiyi sürekli izler ve yüz hareketlerinden çıkarım üretir. Bunun karşılığı, çalışanın mesai boyunca kesintisiz gözetlenmesidir ve meşru menfaate dayandırmak sanıldığı kadar kolay değildir. Daha savunulabilir bir kurgu mümkün. Sürekli kayıt yerine ani fren, çarpma veya sert manevra gibi olaylarla tetiklenen kısa kayıt tutun; kabin görüntüsü yalnızca kaza incelemesinde ve sayılı kişi tarafından açılsın; kaydı kimin hangi gerekçeyle görüntülediği loglansın. Konum verisiyle kamera verisini aynı ekranda birleştiriyorsanız ortaya çalışanın günlük hareket profili çıkar, bu yüzden sistemin mesai dışı saatlerde ne yaptığını da yazılı olarak cevaplayabilmeniz gerekir. Aydınlatmayı iş sözleşmesine gömülü tek bir cümleyle geçiştirmeyin, hangi kameranın neyi kaydettiğini ayrı bir metinde anlatın.

Araç kamerası kullanan bir işletmeyseniz altı soruya bugün cevap verebilmelisiniz: mikrofonlar kapalı mı, kayıtlar kaç gün sonra siliniyor, görüntüyü kim hangi yetkiyle açabiliyor, araçta ve yolcunun göreceği yerde bir aydınlatma var mı, talep halinde kolluğa teslim süreciniz yazılı mı, görüntülerin sosyal medyada paylaşılmasına dair bir kuralınız var mı. 2026 yılında aydınlatma yükümlülüğüne aykırılık 85.437 TL ile 1.709.200 TL, Kanun'un 12. maddesindeki veri güvenliği yükümlülüklerinin ihlali 256.357 TL ile 17.092.242 TL arasında idari para cezasına konu oluyor. Taksi, servis, nakliye ya da saha ekibi aracı işletiyorsanız KVKK Danışman'ın ücretsiz ön değerlendirmesinde kamera kurulumunuzu, saklama sürelerinizi ve aydınlatma metinlerinizi birlikte gözden geçirip hangi adımın önce atılması gerektiğini çıkarabiliriz.

Randevu Al