İnternetten Hakkımdaki İçeriği Nasıl Kaldırtabilirim? 5651’in 9. Maddesi İptal Edildi, Şimdi Hangi Yollar İşliyor?

Kısa cevap: kişilik hakkınızın ihlal edildiğini söyleyerek sulh ceza hâkimliğine başvurup içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararı alma yolu 10 Ekim 2024’ten beri kapalı. Anayasa Mahkemesi 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesini tümüyle iptal etti, yerine yeni bir madde de gelmedi. Bugün işleyen yollar şunlar ve hangisine gideceğiniz içeriğin türüne göre değişiyor: içeriği yayınlayana ve barındırana doğrudan uyarı, özel hayatın gizliliği ihlal ediliyorsa 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesi, salt kişilik hakkı ihlalinde asliye hukuk mahkemesinde dava ve ihtiyati tedbir, içerik bir haber sitesindeyse Basın Kanunu’nun cevap ve düzeltme hakkı, kişisel verinizin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa 6698 sayılı Kanun kapsamında silme talebi ve arama motorlarında indeksten çıkarma. Yanlış kapıya vurmanın bedeli sadece reddedilen bir dilekçe değil, içerik yayılmaya devam ederken geçen haftalar.

Kararın künyesi şu: Anayasa Mahkemesi’nin 11 Ekim 2023 tarihli, E.2020/76 ve K.2023/172 sayılı kararı. 10 Ocak 2024 tarihli ve 32425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı, iptal hükmünün yürürlüğü dokuz ay ertelendi ve 10 Ekim 2024’te devreye girdi. Mahkeme 9. maddeyi kanunilik ölçütünden geçiremedi. Hangi hâllerde içeriğin çıkarılacağı ve erişimin engelleneceği yeterince belirli değildi, hâkime bırakılan takdir alanı sınırlandırılmamıştı, ifade ve basın özgürlüğüne yapılan müdahale için gerekli usul güvenceleri yoktu. Aynı kararla 8. maddenin bazı hükümleri de iptal edildi; oradaki gerekçe, kesinleşmiş bir mahkûmiyet olmadan idari makamın kalıcı sonuç doğuran karar vermesinin masumiyet karinesiyle bağdaşmamasıydı. İptalden bu yana Meclis yeni bir 9. madde çıkarmadı. Bunu Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinden doğrulayabilirsiniz: madde başlığı yerinde duruyor, altında yalnızca iptal şerhi var. Metin 24 Temmuz 2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun’la yapılan değişikliklere kadar işlenmiş durumda, yani boşluk bugün de sürüyor. Buna rağmen internette 2026 tarihli olduğunu söyleyen çok sayıda rehber hâlâ eski usulü ve o yirmi dört saatlik karar süresini anlatıyor.

İlk adım hemen her olayda aynı: doğrudan yayıncıya yazmak. 5651 sayılı Kanun buna uyarı yöntemi diyor ve 2. maddesinde tanımlıyor. Önce içerik sağlayıcıya, makul sürede sonuç alınamazsa yer sağlayıcıya, iletişim adresleri üzerinden bildirim yapılıyor. Ücretsiz, hızlı ve mahkemeye gittiğinizde işinize yarayacak bir kayıt bırakıyor. Sosyal medyada bu adımın yasal bir karşılığı da var. Kanun’un ek 4. maddesi, Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılara, kişilerin yaptığı başvurulara en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap verme yükümlülüğü getiriyor ve olumsuz cevabın gerekçeli olmasını istiyor. Başvuru tarihini, varsa başvuru numarasını ve gelen cevabı saklayın. Bir sonraki aşamada karşı tarafın "bize hiç bildirilmedi" savunmasını bu kayıt bitirir.

İçerik özel hayatınızın gizliliğini ihlal ediyorsa elinizde hâlâ hızlı bir yol var: 9/A maddesi. Bu maddeye dayanarak idari makama doğrudan başvurup erişimin engellenmesi tedbirini isteyebiliyorsunuz. Talepte üç şey aranıyor ve üçü de zorunlu: hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresi, yani URL; hangi açılardan ihlal edildiğine ilişkin açıklama; kimlik bilgilerinizi ispatlayacak bilgiler. Bunlarda eksiklik varsa talep işleme bile konulmuyor. Başvuru kabul edilirse Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne derhâl bildiriliyor ve erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uyguluyor. Engelleme sitenin tamamına değil, ihlale konu yayın, kısım, bölüm, resim ya da videoya, yani URL adresine uygulanıyor.

9/A’nın en çok atlanan kısmı ikinci yarısı. Tedbiri talep eden kişi, talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde talebini sulh ceza hâkiminin kararına sunmak zorunda. Hâkim özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirip kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklıyor. Açıklamazsa tedbir kendiliğinden kalkıyor. Bu adımı atlarsanız engelleme birkaç gün sonra sessizce sona eriyor ve içerik geri geliyor; çoğu kişi bunu ancak içeriği yeniden görünce fark ediyor. İçerik yayından çıkarılırsa hâkim kararı bu kez kendi lehinize kendiliğinden hükümsüz kalıyor. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde idari makamın doğrudan engelleme yapma yetkisi de var; o karar da yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunuluyor ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar veriyor.

Başvurunun muhatabı geçtiğimiz ay değişti. 24 Temmuz 2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun, 5651 sayılı Kanun’un tanımlar maddesine Başkanlık ibaresini ekledi ve bunu Siber Güvenlik Başkanlığı olarak tanımladı; Başkan ibaresi de Siber Güvenlik Başkanını göstermeye başladı. Kanun metnindeki Kurum ve Kuruma ibarelerinin önemli bir kısmı Başkanlık ve Başkanlığa şeklinde değiştirildi, 9/A maddesinin birinci fıkrası dâhil. Değişiklik 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Geçiş henüz çok taze; elektronik başvuru formları ve yönlendirmeler bir süre eski adresler üzerinden yürüyebilir. Dilekçeyi göndermeden önce güncel başvuru kanalını teyit edin ve muhatabı doğru yazın.

Peki hangi içerik 9/A’ya girer? Ayrım pratikte şuraya oturuyor: 9/A özel hayatın gizliliğini koruyor, itibarı değil. Konut içinde çekilmiş görüntü, izinsiz kaydedilmiş ses, sağlık durumunuza ilişkin bilgi, aile ve cinsel yaşamınıza dair ayrıntılar, özel yazışmalarınız bu kapsama girer. Hakkınızda ileri sürülen bir iddia, hakaret içeren bir yorum, güncelliğini yitirmiş bir haber ya da gerçeğe aykırı bir bilgi ise kişilik hakkı ihlalidir ve 9/A’nın konusu değildir. İkinci grup, iptal edilen 9. maddenin tam olarak kapsadığı alandı. Orada artık idari bir kısa yol yok. Bir ayrıntı daha: 9/A metni özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişilerden söz ediyor, yani gerçek kişilerden. Şirketler bu yoldan yararlanamıyor.

Kişilik hakkı ihlalinde adres asliye hukuk mahkemesi. Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve 25. maddeleri saldırıya son verilmesi, saldırı tehlikesinin önlenmesi ve hukuka aykırılığın tespiti davalarını düzenliyor; aynı çatı altında maddi ve manevi tazminat da istenebiliyor. Asıl işi gören araç ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesindeki ihtiyati tedbir. Dava sonuçlanana kadar içeriğin kaldırılmasına veya ona erişimin engellenmesine karar verilmesini isteyebilirsiniz. İki süre kritik. Tedbir kararının uygulanması, kararın verildiği tarihten itibaren bir hafta içinde talep edilmezse karar kendiliğinden kalkıyor. Tedbiri dava açmadan önce aldıysanız, uygulamayı talep ettiğiniz tarihten itibaren iki hafta içinde esas davayı açmanız gerekiyor; açmazsanız yine kalkıyor. Bu yol iptal edilen maddeye göre yavaş, ama gerekçeli ve karşı tarafın da dinlendiği bir yol.

Rahatsız olduğunuz içerik bir haber sitesindeyse üçüncü bir seçenek daha var ve hak ettiğinden az kullanılıyor: cevap ve düzeltme hakkı. 13 Ekim 2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanun’la internet haber siteleri Basın Kanunu kapsamına alındı. 5187 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceğiniz cevap ve düzeltme yazısını, internet haber sitesinin sorumlu müdürü hiçbir düzeltme ve ekleme yapmadan, yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL bağlantısı sağlayarak ve aynı puntolarla yayımlamak zorunda. Yayımlanmazsa, yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren on beş gün içinde bulunduğunuz yer sulh ceza hâkiminden yayımlanmasına karar verilmesini isteyebilirsiniz; hâkim istemi üç gün içinde duruşma yapmaksızın karara bağlıyor. İçerik kaldırılmıyor, ama yanında sizin metniniz duruyor. Yanlış bir bilginin düzeltilmesi istiyorsanız sonuç çoğu zaman engellemeden daha kalıcı.

İçerik sizinle ilgili kişisel veri içeriyorsa dördüncü yol 6698 sayılı Kanun. 11. madde kişisel verilerin silinmesini, yok edilmesini veya anonim hâle getirilmesini isteme hakkı veriyor. Talebi önce veri sorumlusuna, yani içeriği yayımlayan tarafa yazıyorsunuz ve veri sorumlusu en geç otuz gün içinde cevap vermek zorunda. Cevap olumsuzsa ya da hiç gelmezse Kurul’a şikâyet yolu açılıyor. Ayrı bir başlık da arama motorları: adınızla yapılan aramalarda çıkan sonuçların listelenmemesini talep edebiliyorsunuz ve Kurul bu değerlendirmede kullanılacak ölçütleri 2020/481 sayılı kararının ekinde sıraladı. İki talebi karıştırmayın. İndeksten çıkarma içeriği kaynağından silmez, yalnızca adınızla aranınca listelenmemesini sağlar; içerik kendi adresinden erişilebilir kalmaya devam eder.

Hangi yola giderseniz gidin hazırlık aynı. Tam URL’yi kaydedin, ana sayfa adresi yetmez. Sayfanın ekran görüntüsünü tarih ve saat görünecek biçimde alın, mümkünse içeriğin bir arşiv kaydını oluşturun. İçerik silinip başka bir adreste yeniden yayımlanıyorsa her yeni adresi ayrı ayrı listeleyin, çünkü kararlar URL bazında uygulanıyor ve eski karar yeni adresi kapsamıyor. Sitenin tamamına yönelik engelleme, ancak URL yöntemiyle sonuç alınamayan hâllerde gündeme gelen istisnai bir tedbir; talebinizi baştan buna kurmayın. İçerik aynı zamanda hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal ya da kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi gibi bir suç oluşturuyorsa Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet yolu bunların hepsinden bağımsız olarak açık.

Şirketler için aynı tablo marka ve itibar tarafından okunuyor: sahte hesaplar, çalışan ya da müşteri verisinin sızdığı gönderiler, şikâyet görünümündeki karalama kampanyaları. Burada 9/A kapısı kapalı olduğu için ihtiyati tedbir, ticari itibarın korunmasına ilişkin hükümler ve veri ihlali doğuyorsa KVKK süreçleri birlikte kurgulanıyor. Doğru kapının hangisi olduğu çoğu zaman ilk kırk sekiz saatte belli oluyor. Elinizdeki içeriğin hangi kategoriye girdiğini, hangi yolun uygun olduğunu ve hangi belgeleri hazırlamanız gerektiğini konuşmak isterseniz, KVKK Danışman’ın ücretsiz ön değerlendirmesinde birlikte gözden geçirebiliriz.

Randevu Al